Tehlike ile riski ayırt et
Tehlike, zarar verme potansiyeli taşıyan kaynaktır: ıslak zemin, gürültülü pres, açık kablo. Risk ise bu tehlikeden bir zararın doğma olasılığı ile şiddetinin bileşkesidir. Sınav bu ayrımı tanım cümleleriyle sorar: "olasılık" ve "şiddet" kelimeleri risk tanımının, "potansiyel" kelimesi tehlike tanımının imzasıdır.
Önleme hiyerarşisi: sıralama değişmez
- Ortadan kaldırma — tehlikeyi yok et (gürültülü makineyi hattan çıkar)
- İkame — tehlikeliyi az tehlikeliyle değiştir (solvent bazlı boya → su bazlı)
- Mühendislik / toplu koruma — kaynağında izole et (akustik kabin, havalandırma, makine koruyucusu)
- İdari önlemler — talimat, rotasyon, işaretleme, eğitim
- KKD — hepsi yetmezse son savunma hattı
İki altın kural: "İlk yapılması gereken nedir?" sorusunun cevabı ortadan kaldırmaktır; toplu koruma her zaman kişisel korumadan önceliklidir (6331 m.5).
Sınavda böyle sorulur
Senaryo verilir ("kaynak dumanına karşı hangisi önceliklidir?") ve şıklara hem KKD hem havalandırma konur. Havalandırma (toplu koruma) her zaman maskeyi (KKD) yener.